Na elke euforie volgt de kater

Defensief beleggen Deel 1

  

Geachte heer/mevrouw,

 
Gefeliciteerd, overheden en Centrale Banken! Het 'oppompen' van de markten is tijdelijk weer gelukt. Maar na elke euforie, volgt de kater. Er gebeurt altijd iets onverwachts waardoor de stoelendans opeens voorbij is. Daarom is het meer dan ooit noodzakelijk om juist nu het gevoel te onderdrukken dat men 'de boot dreigt te missen'. Het is oppassen geblazen! Velen zijn nu positief en zien geen wolkje aan de lucht. Weinigen speculeren meer op een daling. Het echte slimme geld vermindert het risico, en wacht af. Grote winsten liggen in het vooruitzicht voor wie in staat is om later gebruik te maken van de volgende koop-gelegenheid. Niemand weet wanneer, maar de geschiedenis leert dat men beter te vroeg dan te laat de markten vaarwel zegt, want geduld wordt vroeg of laat beloond.

Zoals ik in eerdere edities reeds aangaf zijn ondertussen met name 30-jarige Amerikaanse Treasuries, de veilige haven bij uitstek, een ideaal tegenwicht tegen de hoogst speculatieve aandelen: momenteel is het rendement nog positief en als het rendement weer 1% daalt, wat waarschijnlijk zo zal zijn in de volgende economische baisse, dan kan men 20% winst incasseren. Verder doet zich het fenomeen voor dat hoe lager de coupon van een obligatie, des te meer winst er uit de bus komt als die coupon weer daalt. Een dalende coupon betekent meer winst, en of een coupon hoog of laag is, is dus onbelangrijk.

De rendementen van lange Nederlandse, Duitse en Japanse staats-obligaties zijn inmiddels al lang negatief. De dalende en negatieve obligatierendementen voorspellen dat de wereld ernstig onheil te wachten staat. Sla deze waarschuwing niet in de wind! Zowaar 92.9% van alle landen bevinden zich nu tegelijkertijd in een recessie, wat volgens de Wereldbank hoger ligt dan tijdens de Grote Depressie van de jaren 30 (toen 83.8%)! Dan moeten we ons toch echt wel de vraag beginnen te stellen of de wereld nu een grotere depressie tegemoet gaat dan toen? Kunnen we 2020 zien als een 1929, net voordat de beurskoersen in de volgende drie jaar met 90% instorten?

Bereid u zich maar voor op het ergste: structurele deflatie, ondanks alles. Enig optimisme over economische groei is ver te zoeken en zal een illusie blijken. De Wereldbank schat nu dat het Bruto Binnenlands Product per hoofd van de wereldbevolking in 2020 meer daalt, op jaarbasis, dan in enig welk jaar de afgelopen 150 jaar!

Optimisten wijzen op de ingrijpende maatregelen van overheden en Centrale Banken om de economische terugval, na de COVID-crisis, op te vangen en weer aan de gang te krijgen. Bovendien hopen velen op een snel en 'veilig' vaccin om corona onder controle te krijgen. Als economische groei zou terugkeren, dan zouden de spoken van deflatie en schuld zogezegd zijn bezworen. De realiteit is echter dat de krachten tegen globalisering en vrijhandel overal ter wereld juist toenemen. Dat leidt tot een inkrimping van de wereldhandel en minder efficiëntie, wat net economische groei tegenhoudt. Minder economische groei leidt tot minder inflatie.

Men kan water naar de paarden brengen, maar men kan die niet dwingen te drinken! Daarom blijven de reële (ex-inflatie) grondstof-prijzen, die al sinds 1850 (met onderbrekingen) gedaald zijn, op de tocht staan. De 'goedkope' opkomende markten, met hun explosieve schulden – de volgende tijdbom – blijven goedkoop. Tegelijkertijd is de grotendeels improductieve wereldschuld als percentage van de economie, die dus rente en aflossing niet kan betalen, nu het hoogst ooit. Steeds meer schuld heeft geleid tot steeds minder groei en steeds lagere inflatie. Er is ook steeds meer schuld nodig om de economie enigszins aan de gang te houden. Als die excessieve schuld echter een bepaalde grens overschrijdt, dan kan er niks anders volgen dan economische inkrimping en deflatie (zoals in Japan). De ont-globalisering betekent ook dat het toeleveringssysteem helemaal op zijn kop moet worden gezet, waardoor bedrijven meer voorraden moeten aanhouden dan vroeger, wat de groei vertraagt.

Voorlopig bestaat er in de meeste sectoren een enorme overcapaciteit en hierdoor zullen bedrijfsinvesteringen blijven tegenvallen. Bovendien is de algemene bedrijfsschuld nog nooit zo hoog geweest, zodat een belangrijke groei-impuls van die kant niet te verwachten is. De vooruitzichten voor bepaalde sectoren zijn verder ook blijvend veranderend: reizen, horeca en toerisme, wat voor talloze landen van levensbelang is, zullen heel lang met tegenwind kampen. Winkelcentra en kantoorgebouwen zijn momenteel moeilijk te taxeren vanwege het winkelen en thuiswerken online, wat niet tijdelijk is. Het, vaak urenlange, woon-werkverkeer is voorlopig verleden tijd. Wie wil in de toekomst nog in een grote stad wonen, indien het niet strikt noodzakelijk is? Verder zullen grote infrastructuurprojecten, om de economische groei aan te zwengelen, veel meer tijd vergen om te worden verwezenlijkt dan verwacht, dit vanwege financieringen, goedkeuringen en kostenbegrotingen.

Optimisten hopen dat de huidige wereldrecessie weliswaar diep, maar relatief kort is, waardoor alles weer bij het oude kan blijven. Een nieuw economisch herstel (een zogenaamd "V-herstel") zou voor de deur staan, dat nog jarenlang kan duren. Het ligt voor de hand dat waarnemers in de financiële sector geacht worden om vrijwel altijd de wereld van de zonnige kant te zien en enige bedenkingen voor zich te houden. Een typische neergaande "bear market" duurt immers minstens 11 maanden. Het is menselijk om het onaangename te negeren, maar het mag niet onderschat worden hoe de mens veranderd is ten gevolge van de corona-schok. Uitgaan is voorlopig niet meer zo vanzelfsprekend. Deze schok trof iedereen ter wereld, terwijl de schok van de Grote Financiële Crisis in 2008 / 2009 voornamelijk  beperkt bleef tot de hypotheeksector. Deze recessie lijkt niet zomaar voorbij, en een "L-herstel" van vele jaren is veel waarschijnlijker dan wat de optimisten hopen…

 
Diederik Schmull

 
Heeft u ook genoeg van het fake news en de bakken propaganda die we dagelijks over ons heen krijgen? Wil u écht geïnformeerd worden? Sluit u dan vandaag nog aan bij MACRO Trends.

Klik hier voor meer informatie

PS. Alvast bedankt voor het lezen en eventueel doorsturen van deze nieuwsbrief naar andere kritische beleggers.