Houdt uw kruit liever droog

Defensief beleggen Deel 2

  

Geachte heer/mevrouw,

 
Corona zal op een gegeven moment zijn langste tijd hebben gehad en verdwijnen, maar de excessieve wereldschuld blijft als een zwaard van Damocles boven de wereldeconomie hangen. Alle optimistische voorspellingen voor het herstel in het vierde kwartaal van 2020 en in 2021 zouden wel eens flink naar beneden moeten worden bijgesteld. Dat hebben de markten nog helemaal niet verdisconteerd.

Wie had dat gedacht… Na alle stimulerende maatregelen van zovele duizenden miljarden van overheden en Centrale Banken, zijn de rendementen van vast-renderende waarden toch gedaald, met een dienovereenkomstige waardestijging. Dat heeft, ondanks de record-uitgifte van staatsobligaties, plaatsgevonden. Vertelt de obligatie-markt ons dat het allemaal niets uithaalt en dat elke economische groei en inflatie-stijging slechts tijdelijk is?

Natuurlijk zijn de beurskoersen, na de ernstige koersval in afgelopen februari en maart, ook spectaculair opgeveerd ("Don’t fight the FED"), maar obligaties en aandelen brengen ons een verschillende boodschap en ze kunnen uiteindelijk niet allebei gelijk krijgen. In een Amerikaans verkiezingsjaar worden nu eenmaal alle laden open-getrokken om de beurshausse overeind te houden. Historisch gezien is de S&P 500 in zo’n jaar bijna nooit gedaald. Zal het weer lukken? Tenslotte vinden die verkiezingen al over twee maanden plaats.

De obligatiemarkt suggereert dat de aandelenmarkt op een gegeven moment 40% tot 50% in elkaar zakt. Haal maar eens diep adem! Daarom lijkt het momenteel niet opportuun om in dit artikel aandelen aan te bevelen, zelfs als die als defensief kunnen worden beschouwd. Houdt uw kruit liever droog. Sla de beurspagina over. Opvallend is dat de stijging van de S&P 500 index slechts te danken is aan een handjevol aandelen, terwijl het gros van de aandelen soms wel 20% lager staat ten opzichte van het vorige hoogtepunt. Dus misschien vertelt deze ongezonde, gespleten aandelenmarkt hetzelfde als de obligatiemarkt, ondanks de stand van de aandelenindices!

De markten zijn immers veel groter dan overheden en Centrale Banken, die niet zomaar het 'coronavirus' kunnen wegtoveren en ook niet eeuwig kunnen doorgaan met manipuleren. Als de rente nul of negatief is, dan kan men spreken van "peak Central Banking". Hun schijnbare almacht is vervlogen, echt waar!

In de geschiedenis moest er op een gegeven moment altijd door de zure appel heen worden gebeten. Dat kan wel eens veel eerder gebeuren dan men denkt, want negatieve rente heeft tot nu toe een averechts effect gehad: bestedingen en investeringen bleven flink tegenvallen, omdat het de onzekerheid vergroot, waardoor het financiële systeem uiteindelijk in de knel komt te zitten. De realiteit is dat men bij negatieve rente juist veel meer moet sparen. De Centrale Bank van Zweden, de Riksbank, besloot al in december 2019 om de negatieve rente definitief af te schaffen.

De realiteit is dat de consument al lang uitsluitend het hoognodige koopt en nog nooit zo braaf als nu overal aan het sparen is geslagen. De onzekerheid over werkgelegenheid en pensioen is met sprongen toegenomen. Japan heeft dit des-inflatoire en deflatoire proces, na hun crash van 1990, al de laatste 30 jaar meegemaakt. Ondanks alle monetaire super-stimuleringen, die vele malen groter zijn geweest dan in andere landen, bleef de economische groei minimaal en is er nog steeds deflatie. Aandelenkoersen en onroerend goed prijzen staan nog steeds 50% lager dan 30 jaar geleden. De lange Japanse staatsobligatie (JGB) was, tegen alle verwachtingen in, de beste belegging, met onderbrekingen.

Japan ging ons gewoon voor, ook wat betreft de snelle vergrijzing. Japan heeft de wereld aangetoond dat een gigantische verhoging van de balans van een Centrale Bank niet leidt tot economische groei of inflatie. De Bank of Japan (BOJ) heeft al 25 jaar lang spookbedrijven op de been gehouden, wat "creatieve destructie" voorkomt en funest is voor economische groei. De Amerikaanse Federal Reserve kan dus haar balans nog verdubbelen, waardoor er op die manier een synthetische, onofficiële negatieve rente kan worden gecreëerd. Maar het zal niet mogen baten, want wat de wereld tegemoet gaat is een langdurige recessie / depressie van minstens drie tot vijf jaar, tot er in de verre toekomst weer een nieuwe kredietcyclus kan aanbreken, na de geleidelijke schuldsanering en na een nieuwe geboortegolf.

Voorlopig zal deze economische schok echter leiden tot een verrassende daling in het aantal huwelijken en geboorten. Dat is deflatoir. Daarnaast heeft een Centrale Bank weinig invloed op vele deflatoire krachten in de wereld, zoals overcapaciteit, vergrijzing, grondstoffenprijzen, besparingen en looninflatie. Hogere besparing en excessieve schulden verlagen de omloopsnelheid van het geld en dus inflatie. De wereldwijde salarissen voor de gemiddelde werknemer zijn al jaren in neergaande trend, maar ik vrees dat het ergste nog moet komen.

Luister niet naar degenen die weer hyperinflatie zien aankomen. Die hebben gewoon niet de moeite genomen om te begrijpen hoe het financiële systeem echt werkt! Vooralsnog kunnen overheden gemakkelijk lenen op de internationale kapitaalmarkt tegen een minimale rente. Hyperinflatie zou ontstaan als er "helikoptergeld" of "Modern Monetary Theory" (MMT) zou worden toegestaan, wat nu helemaal niet aan de orde is. De Bank of International Settlements (BIS) te Basel, waarbij 62 Centrale Banken zijn aangesloten, heeft dat uitdrukkelijk verboden, behalve als het incidenteel en tijdelijk is.

Bovendien zou de wet moeten worden veranderd door verschillende volksvertegenwoordigingen, wat uitsluitend mogelijk is in exotische landen met een bepaalde mentaliteit. Echt gelddrukken zou een vlucht uit geld veroorzaken, de omloopsnelheid van het geld zou de pan uitrijzen, en het financiële systeem zou uit haar evenwicht raken. Bovendien volgt er dan automatisch politieke chaos. Geen weldenkend mens zou die richting op willen, behalve in landen met een geschiedenis van chronisch onverantwoord monetair beleid. Als men in zo’n land geld verdient, weet men dat en zorgt men ervoor om het geld zo spoedig mogelijk het land uit te sturen.

Het huidige expansieve monetaire beleid, "quantitative easing" (QE), is een ruil van activa ("asset swap") waarbij de totale geldhoeveelheid nagenoeg onveranderd blijft. Daarom bleven rente en de obligatie-rendementen dalen, met een dienovereenkomstige waardestijging van vastrentende waarden.

Daarom bleef de omloopsnelheid van het geld dalen en werd geld een koude, geen hete, aardappel. Als QE inflatoir zou zijn geweest, dan was de rente gestegen en waren obligaties vodjes papier geworden. De recente gigantische steunmaatregelen van overheden om de crisis op te vangen, kunnen gemakkelijk worden geleend op de internationale kapitaalmarkt tegen een minimale, soms zelfs negatieve, rente. Duitsland plaatste onlangs een 30-jarige staatslening ("Bund") met een scherp negatief rendement, wat ver overtekend was. Zelfs Groot-Brittannië kon een 3-jarige staatslening ("Gilt") plaatsen met een negatief rendement. Waarom? Het Grote Geld wil in deze onzekere tijden graag haar kapitaal bij de staat in bewaring geven, ook al kost het geld. Een bankkluis is immers ook niet gratis.

In het onwaarschijnlijke geval dat landen tariefmuren voor de meeste goederen zouden willen instellen, zou lastige inflatie zeker tijdelijk een rol kunnen spelen. Natuurlijk is men tegenwoordig bezorgd dat men voor vele producten zo afhankelijk is geworden van China. Men zal deze situatie zonder meer willen veranderen, maar uiteindelijk zal de consument een scherpe prijsstijging van producten niet aanvaarden en zal het een en ander beperkt blijven tot niets meer dan relatief symbolische maatregelen.

Een langdurige crisis ligt in het vooruitzicht. De verwachtingen dat de euro, na het Europese herstelplan, de eerste stap zou hebben gezet naar een geïntegreerd Verenigde Staten van Europa zijn sterk overdreven. Zuid-Europa is in een onhoudbare schuldsituatie beland en dit herstelplan biedt slechts tijdelijk soelaas. De euro blijft nog steeds, zelfs na 20 jaar, een valuta zonder land en zonder de basisvoorwaarden voor een valuta op lange termijn. In de komende ongekende economische teruggang die de wereld tegemoet gaat, is er grote kans dat Noord-Europa niet meer in staat en bereid is om Zuid-Europa te 'redden' en dat de euro het niet overleeft. Europa is goedkoop, maar het ziet er weer naar uit dat goedkoop duurkoop zal blijken, want het is zo afhankelijk van de rest van de wereld…
   

Diederik Schmull

 
Heeft u ook genoeg van het fake news en de bakken propaganda die we dagelijks over ons heen krijgen? Wil u écht geïnformeerd worden? Sluit u dan vandaag nog aan bij MACRO Trends.

Klik hier voor meer informatie

PS. Alvast bedankt voor het lezen en eventueel doorsturen van deze nieuwsbrief naar andere kritische beleggers.